تبليغاتX
عصر روشنگری -

Consciousness - raising

 ارتقاء آگاهي: در دهه ي شصت گروه هاي كوچك زنان با هدف نزديك شدن به يكديگر و تقويت حس همبستگي و رفاقت ميان خود گرد مي آمدندتا با بررسي علل فرو دستي زنان و تحليل شرائط سياسي راه برد خاصي براي عمل بيابند. در گروه هاي كوچك تر كه متكي به روابط دوستانه بود، در كنار مباحث اجتماعي و سياسي، زنان به بازگويي تجربيات شخصي و ترس هاي پنهان فروخورده خود مي پرداختند و در مي يافتند كه ديگر زنان گروه نيز در اين گرفتاري ها شريك اند. اين آگاهي مشترك و رديابي ريشه ها و علل اجتماعي آن از سوي اعضائ گروه ترس و اضطراب و عصبانيت را از آنان دور مي كرد و همه با هم به جستجوي راه حل هاي عمومي بر مي آمدند. كتي سارا چايلد- از فعالان جنبش زنان – نخستين كسي بود كه اين فرايند را ارتقاي آگاهي نام داد و بزودي با اوج گيري جنبش در اواخر دهه شصت و اوائل دهه هفتاد ارتقاي آگاهي از موثرترين شيوه هاي پيش برد جنبش زنان قلمداد شد. زنان در اين گفتگوهاي گروهي با در ميان گذاشتن تجربيات خويش در باره دوران كودكي، رابطه مادران / دختران، ازدواج، مسائل جنسي، زنانگي و مانند آن احساسات شخصي شان را به آگاهي سياسي بدل مي كردندو خواستار تغيير مناسبات موجود مي شدند. در همين گروه هاي ارتقاي آگاهي بود كه شعار " شخصي، سياسي است" معناي واقعي خود را يافت و زنان به زودي دريافتند كه در تجربيات زنانه خود و تبعيضي كه در اثر مناسبات آشكار و پنهان قدرت در عرصه هاي خصوصي و عمومي زندگي برايشان روا داشته مي شود تنها نيستند. پيشينه فعاليت گروه هاي ارتقاء آگاهي به دو تجربه متفاوت يكي در اروپا و ديگري در چين باز مي گشت. به گفته ساراچايلد زنان اروپايي در سده نوزدهم به منظور مقابله با افكاري كه نهادهاي مردسالاري رواج مي دادند و خنثي كردن تاثير اين افكار در زنان همچون پزشكي كه با شرح بيماري به شخصي كه از ناخوشي سخت خود خبر ندارد هشدار مي دهد، با تشريح موقعيت فرودست زنان مي كوشيدند افكار عمومي را تحريك كنند تا براي تغيير قوانين به مجلس قانون گذاري فشار بياورند. از سوي ديگر در دوران انقلاب چين از دهقانان ستم كشيده چيني خواسته مي شد كه از " تلخي ها سخن بگويند" تا آن چه را حقيقت ابدي و سرنوشت مقدر خود تلقي مي كردند از زبان هم ديگر بشنوند و دريابند چه اندازه بي عدالتي در حق ايشان رواداشته شده است. در گروه هاي ارتقاء آگاهي زنان در مي يافتند كه نخستين نشانه ستم كشي فرو خوردن كلمات و مضاميني است كه به موقعيت فرودست ستم كشان اشاره دارد و سخن گفتن از آن چه طبيعي يا شخصي و خصوصي قلمداد مي شود حقيقت پنهان را آشكار مي كند؛ آگاهي جمعي بر چيزي كه بيش از آن جرات گفتنش نبود، كوشش در اقدامات عملي براي دگرگون كردن موقعيت موجود را در پي خواهد داشت. مخالفان جنبش زنان در آن زمان گره هاي ارتقاء آگاهي را با گروه هاي روان درماني مقايسه مي كردندتا هم از اهميت آن بكاهند و هم به طور ضمني وجود نوعي بيماري يا عدم تعادل را تداعي كنند و سپس به روال هميشگي با متهم كردن زنان به نق زدن در باره مسائل پيش پا اوفتاده چاره كار آنان را توسل به متخصصان كارآزموده معرفي كنند. حال آن كه هدف گروه ها ي روان درماني سازكار كردن فرد با جامعه است اما در گروه هاي ارتقاء آگاهي، زنان متشكل مي شدند تا جامعه را دگرگون سازند. تفاوت مهم ديگر آن بود كه تشكيلات سياسي جنبش آزادي بخش زنان بر پايه بالاترين حد كار جمعي و كم ترين ميزان سلطه ي" رهبران" استوار بود. ساختار اين نوع تشكيلات مغاير حضور فردي بود كه مدعي باشد تمام حقيقت پيش اوست يا چاره كار را پيشاپيش در اختيار دارد. در ميانه دهه هفتاد كار گروه هاي ارتقاء آگاهي با اعتراض شديد زنان سياه پوست و طبقه كارگر روبرو شد كه مي گفتند تاكيد بر تجربيات مشترك از اهميت تفاوت هاي ميان زنان مي گاهد. با اين همه بسياري از صاحب نظران معتقدند تجربه گروه هاي ارتقاي آگاهي در مقام ابزاري براي تحول اجتماعي با ارزش ترين ارمغان جنبش آزادي بخش زنان به شمار مي آيد. در پژوهش هاي علوم اجتماعي اين ابزار به پيدايش روش هاي سازمان دهي تعاوني و گروهي مدد رساند. در عرصه روش هاي آموزشي ابزار كار بسياري از استادان رشته مطالعات زنان شد كه مي كوشند مسائل اجتماعي را همراه با دانش جويان و به صورت دسته جمعي تحليل كنند و دريابند. بهره گيري از گروه هاي ارتقاء آگاهي در پيوند دادن تجربه هاي فردي با موضوع صلح و محيط زيست سودمند بوده است. به گفته فيمينيست ها هر گونه بررسي كه به آگاهي بيانجامد در نهايت سياسي و تاريخي است. بنابراين ارتقاي آگاهي خمير مايه اصلي فيمينيسم است چون از منظر فيمينيستي همه ي مسائل شخصي مي توانند محمل شناخت سياسي قرار گيرند و هر گونه روشي براي شناخت فيمينيستي به معناي سياست ورزي است.

http://en.wikipedia.org/wiki/Consciousness_raising 

+ نوشته شده در 86/12/14ساعت 13 توسط پريزاد بهاردوست |